Quần áo chống hóa chất

Quần áo chống hóa chất là một trong những trang bị bảo hộ quan trọng đối với người thường xuyên làm việc trong môi trường có nguy cơ tiếp xúc với axit, kiềm, dung môi, hóa chất công nghiệp, chất tẩy rửa hoặc các loại hóa chất độc hại. Không chỉ có tác dụng che phủ cơ thể, loại trang phục này được thiết kế với vật liệu và cấu trúc đặc biệt nhằm hạn chế hóa chất tiếp xúc trực tiếp với da và quần áo bên trong.

Trong thực tế, hóa chất có thể xâm nhập vào cơ thể qua nhiều con đường khác nhau. Một lượng hóa chất bắn lên tay, chân hoặc thân người có thể gây kích ứng, bỏng hóa chất hoặc tổn thương da. Với những hóa chất độc hại hơn, nguy cơ còn đến từ việc hóa chất thấm qua vật liệu bảo hộ hoặc phát tán dưới dạng giọt nhỏ, hơi, bụi và hạt rắn.

Chính vì vậy, lựa chọn quần áo chống hóa chất không nên chỉ dựa vào độ dày của vải hay cảm giác “kín”. Quan trọng hơn là phải xác định loại hóa chất, dạng tiếp xúc, thời gian tiếp xúc và cấp độ bảo vệ mà bộ quần áo được chứng nhận.

Quần áo chống hóa chất là gì?

Quần áo chống hóa chất là trang phục bảo hộ được thiết kế để hạn chế sự tiếp xúc của cơ thể với các hóa chất nguy hiểm trong quá trình làm việc.

Tùy từng sản phẩm, quần áo có thể được làm từ polyethylene, polypropylene, PVC, cao su, vật liệu laminate nhiều lớp hoặc các loại vật liệu chuyên dụng khác. Một số sản phẩm sử dụng cấu trúc nhiều lớp để tạo thành hàng rào ngăn hóa chất thấm qua vật liệu.

Điểm quan trọng là “chống hóa chất” không đồng nghĩa với việc có thể chống lại tất cả các loại hóa chất.

Mỗi loại vật liệu có khả năng kháng hóa chất khác nhau. Một bộ đồ có khả năng chống tốt với một nhóm axit hoặc dung môi nhất định nhưng có thể không phù hợp với hóa chất khác. Vì vậy, khi lựa chọn cần kiểm tra bảng dữ liệu hóa chất và thông tin thử nghiệm của chính sản phẩm.

Vì sao quần áo chống hóa chất quan trọng?

Hạn chế hóa chất tiếp xúc trực tiếp với da

Da là bộ phận dễ bị tổn thương khi tiếp xúc với hóa chất. Các loại axit mạnh, kiềm, dung môi hoặc hóa chất có tính ăn mòn có thể gây kích ứng, bỏng hoặc tổn thương mô.

Quần áo bảo hộ tạo ra một lớp ngăn cách giữa cơ thể và môi trường làm việc, giúp giảm nguy cơ hóa chất tiếp xúc trực tiếp với da.

Bảo vệ khi hóa chất bị bắn hoặc phun

Trong nhà máy, phòng thí nghiệm hoặc khu vực pha trộn hóa chất, nguy cơ không chỉ đến từ việc làm đổ hóa chất.

Hóa chất có thể bị bắn ra khi mở van, kết nối đường ống, chiết rót, pha trộn hoặc vệ sinh thiết bị.

Đối với những công việc này, bộ quần áo phải được lựa chọn dựa trên dạng tiếp xúc thực tế. Một số cấp độ bảo vệ được thiết kế để chống tia chất lỏng hoặc dòng chất lỏng với mức độ khác nhau.

Hạn chế bụi hóa chất tiếp xúc với cơ thể

Một số hóa chất tồn tại dưới dạng bột hoặc hạt rắn. Trong quá trình vận chuyển, đổ nguyên liệu hoặc vệ sinh, các hạt này có thể phát tán vào không khí.

Quần áo chống hóa chất đạt Type 5 được thiết kế để bảo vệ toàn thân trước các hạt rắn trong không khí theo tiêu chuẩn EN ISO 13982-1.

Các cấp độ bảo vệ của quần áo chống hóa chất

Một trong những yếu tố quan trọng nhất khi mua quần áo chống hóa chất là hiểu được Type của sản phẩm.

Không phải bộ quần áo nào có chữ “chemical protective” cũng có cùng khả năng bảo vệ.

Type 3 – bảo vệ trước tia chất lỏng

Type 3 được sử dụng cho quần áo có khả năng bảo vệ cơ thể trước hóa chất lỏng dạng tia.

Đây là cấp độ bảo vệ cao hơn so với những bộ đồ chỉ được thiết kế để hạn chế các tia bắn nhẹ. Tiêu chuẩn EN 14605 quy định các yêu cầu đối với quần áo bảo hộ chống hóa chất lỏng, trong đó có đánh giá khả năng bảo vệ trước tia chất lỏng.

Loại quần áo này phù hợp hơn với những công việc có nguy cơ hóa chất phun hoặc bắn mạnh vào cơ thể.

Type 4 – bảo vệ trước hóa chất dạng phun

Type 4 tập trung vào khả năng bảo vệ trước hóa chất lỏng dạng phun.

Theo hướng dẫn của Ansell, Type 4 yêu cầu thử nghiệm phun xịt ở mức cao và đánh giá cả khả năng chống thấm, đường may, mối nối và vật liệu.

Đây là cấp độ thường được quan tâm trong các công việc vệ sinh công nghiệp, xử lý hóa chất hoặc những khu vực có nguy cơ chất lỏng được phun ra.

Type 5 – bảo vệ trước hạt rắn

Type 5 được thiết kế để bảo vệ toàn thân khỏi các hạt rắn nguy hiểm trong không khí.

Loại này thường được sử dụng khi làm việc với bột hóa chất, bụi công nghiệp hoặc các vật liệu dạng hạt có nguy cơ phát tán.

Tiêu chuẩn thường gặp là EN ISO 13982-1.

Type 6 – bảo vệ hạn chế trước hóa chất lỏng

Type 6 là cấp độ bảo vệ hạn chế trước hóa chất lỏng.

So với Type 3 và Type 4, Type 6 phù hợp với những tình huống có nguy cơ tiếp xúc với lượng chất lỏng nhỏ hoặc tia bắn hạn chế hơn. Tiêu chuẩn thường gặp là EN 13034.

Do đó, không nên chỉ nhìn vào việc sản phẩm có ghi “chống hóa chất” mà bỏ qua Type bảo vệ.

Vật liệu thường sử dụng trong quần áo chống hóa chất

Vật liệu polyethylene

Polyethylene thường xuất hiện trong các loại quần áo bảo hộ dùng một lần hoặc các sản phẩm cần khả năng cản chất lỏng và hạt.

Ưu điểm là nhẹ, thuận tiện khi mặc và có khả năng tạo thành lớp chắn đối với nhiều tác nhân từ môi trường.

Polypropylene

Polypropylene có trọng lượng nhẹ và thường được sử dụng trong quần áo bảo hộ dạng liền thân.

Tùy cấu trúc, polypropylene có thể được kết hợp với polyethylene hoặc các lớp màng khác để cải thiện khả năng bảo vệ.

Vật liệu laminate nhiều lớp

Đây là cấu trúc thường thấy ở các dòng quần áo chống hóa chất chuyên dụng.

Thay vì chỉ sử dụng một lớp vật liệu, nhà sản xuất tạo ra nhiều lớp với chức năng khác nhau nhằm hình thành hàng rào bảo vệ.

Ví dụ, một số dòng AlphaTec của Ansell sử dụng vật liệu laminate không dệt nhiều lớp để tạo hàng rào chống hóa chất.

PVC và vật liệu phủ

Một số loại quần áo chống hóa chất sử dụng vật liệu phủ hoặc PVC để tăng khả năng chống chất lỏng.

Các sản phẩm này thường có cấu tạo tương đối kín và phù hợp với những công việc có nguy cơ tiếp xúc trực tiếp với chất lỏng.

Tuy nhiên, vật liệu càng dày và kín không đồng nghĩa với việc phù hợp hơn trong mọi môi trường. Độ thoáng khí, khả năng vận động và thời gian mặc cũng cần được xem xét.

Đường may quan trọng không kém vật liệu

Một điểm thường bị bỏ qua khi lựa chọn quần áo chống hóa chất là đường may.

Nếu vật liệu có khả năng chống hóa chất tốt nhưng đường may, khóa kéo hoặc các vị trí nối không được xử lý phù hợp, hóa chất vẫn có thể xâm nhập qua những khu vực này.

Với quần áo bảo hộ Type 3 và Type 4, việc đánh giá đường may, mối nối và các vị trí ghép nối là một phần trong yêu cầu thử nghiệm.

Một số bộ quần áo chuyên dụng sử dụng đường may hàn, hàn siêu âm hoặc dán băng kín đường may để tăng khả năng bảo vệ.

Đây cũng là lý do không nên đánh giá một bộ đồ chỉ bằng độ dày hoặc cảm giác chắc chắn của vải.

Thiết kế thường gặp của quần áo chống hóa chất

Thiết kế liền thân

Quần áo liền thân giúp bao phủ phần lớn cơ thể trong một sản phẩm duy nhất.

Thiết kế này thường được sử dụng trong các công việc có nguy cơ hóa chất bắn từ nhiều hướng.

Mũ trùm đầu

Mũ trùm giúp bảo vệ vùng đầu và cổ, đồng thời có thể kết hợp với mặt nạ hoặc kính bảo hộ tùy thiết kế.

Đối với môi trường có nguy cơ hóa chất dạng phun, phần tiếp giáp giữa mũ trùm và thiết bị bảo vệ đường hô hấp cần được xem xét cẩn thận.

Cổ tay và cổ chân bo kín

Các vị trí cổ tay, cổ chân là nơi dễ tạo khe hở.

Một số bộ đồ chuyên dụng sử dụng cổ tay kép hoặc thiết kế bo kín để tăng khả năng kết hợp với găng tay và ủng bảo hộ.

Khóa kéo hai chiều hoặc khóa kéo được che chắn

Khóa kéo là một vị trí cần đặc biệt lưu ý trên quần áo chống hóa chất.

Những dòng chuyên dụng thường sử dụng hệ thống khóa kéo kết hợp lớp che chắn hoặc cấu trúc kép để hạn chế khả năng hóa chất tiếp xúc với cơ thể.

Quần áo chống hóa chất được sử dụng ở đâu?

Nhà máy sản xuất hóa chất

Đây là một trong những môi trường có nhu cầu sử dụng quần áo chống hóa chất cao.

Người lao động có thể tiếp xúc với hóa chất trong quá trình pha trộn, chiết rót, vận chuyển hoặc vệ sinh dây chuyền.

Ngành xử lý nước

Các nhà máy xử lý nước và nước thải có thể sử dụng nhiều loại hóa chất như chất điều chỉnh pH, chất khử trùng và các hóa chất xử lý chuyên dụng.

Trang phục bảo hộ cần được lựa chọn dựa trên hóa chất cụ thể và quy trình làm việc.

Vệ sinh công nghiệp

Nhân viên vệ sinh tại nhà máy có thể phải sử dụng hóa chất tẩy rửa, dung dịch vệ sinh hoặc hóa chất khử khuẩn.

Nếu có nguy cơ chất lỏng bắn lên cơ thể, quần áo chống hóa chất có thể trở thành một phần quan trọng của hệ thống PPE.

Phòng thí nghiệm

Trong phòng thí nghiệm, nguy cơ thường đến từ việc đổ, bắn hoặc tiếp xúc ngoài ý muốn với hóa chất.

Tùy quy trình, người sử dụng có thể cần kết hợp quần áo bảo hộ với găng tay chống hóa chất, kính bảo hộ, mặt nạ hoặc các thiết bị bảo vệ khác.

Xử lý sự cố hóa chất

Khi xảy ra rò rỉ hoặc tràn hóa chất, yêu cầu bảo vệ thường cao hơn công việc thông thường.

Lúc này cần sử dụng bộ PPE được lựa chọn dựa trên đánh giá rủi ro, loại hóa chất và mức độ phơi nhiễm dự kiến.

Quần áo chống hóa chất có chống được mọi hóa chất không?

Không.

Đây là nguyên tắc rất quan trọng khi sử dụng loại PPE này.

Khả năng chống hóa chất phụ thuộc vào:

• Loại hóa chất.
• Nồng độ hóa chất.
• Nhiệt độ.
• Thời gian tiếp xúc.
• Dạng tiếp xúc.
• Vật liệu của bộ quần áo.
• Đường may và cấu tạo sản phẩm.
• Khả năng thấm xuyên và thẩm thấu của hóa chất.

Hai bộ quần áo cùng được gọi là “chống hóa chất” nhưng có thể có khả năng bảo vệ hoàn toàn khác nhau.

Vì vậy, khi lựa chọn cho một công việc cụ thể, cần xem bảng dữ liệu hóa chất và thông số thử nghiệm của chính sản phẩm thay vì chỉ dựa vào tên gọi.

Phân biệt thấm xuyên và thẩm thấu hóa chất

Đây là hai khái niệm quan trọng khi đánh giá quần áo chống hóa chất.

Thấm xuyên thường liên quan đến việc hóa chất đi qua các khe hở, đường may, lỗ hoặc những vị trí không kín của trang phục.

Trong khi đó, thẩm thấu là quá trình hóa chất đi qua vật liệu ở cấp độ phân tử.

Một vật liệu có vẻ hoàn toàn kín bằng mắt thường vẫn có thể cho một số hóa chất thẩm thấu qua theo thời gian.

Do đó, các sản phẩm chuyên dụng thường có dữ liệu thử nghiệm về khả năng chống thẩm thấu với từng loại hóa chất cụ thể.

Tiêu chuẩn cần quan tâm khi mua quần áo chống hóa chất

Một số tiêu chuẩn thường gặp gồm:

EN ISO 13688 – yêu cầu chung đối với quần áo bảo hộ.

EN 14605 – liên quan đến quần áo bảo hộ chống hóa chất lỏng, trong đó Type 3 và Type 4 là những cấp độ thường gặp.

EN ISO 13982-1 – bảo vệ toàn thân trước các hạt rắn trong không khí, thường được gọi là Type 5.

EN 13034 – quần áo bảo hộ có khả năng bảo vệ hạn chế trước hóa chất lỏng, thường được gọi là Type 6.

EN 1149-5 – yêu cầu liên quan đến tính chống tĩnh điện đối với sản phẩm phù hợp.

EN 14126 – yêu cầu liên quan đến quần áo bảo hộ chống các tác nhân lây nhiễm.

Tuy nhiên, một sản phẩm không nhất thiết phải có tất cả các tiêu chuẩn trên. Cần lựa chọn dựa trên nguy cơ thực tế tại nơi làm việc.

Cách lựa chọn quần áo chống hóa chất phù hợp

Xác định hóa chất trước tiên

Không nên bắt đầu bằng câu hỏi “bộ nào dày nhất?” mà nên bắt đầu bằng:

“Hóa chất mà người lao động có thể tiếp xúc là gì?”

Cần xác định tên hóa chất, nồng độ, nhiệt độ và trạng thái của hóa chất.

Nếu có Safety Data Sheet (SDS), hãy sử dụng tài liệu này để xác định nguy cơ và yêu cầu PPE.

Xác định hình thức tiếp xúc

Hóa chất có thể tiếp xúc dưới nhiều dạng:

• Giọt bắn.
• Tia phun.
• Dòng chất lỏng.
• Hơi.
• Bụi.
• Hạt rắn.
• Tiếp xúc trực tiếp.

Mỗi trường hợp cần cấp độ bảo vệ khác nhau.

Kiểm tra Type bảo vệ

Nếu công việc có nguy cơ tia chất lỏng mạnh, Type 3 có thể là yêu cầu cần xem xét.

Nếu chủ yếu là hóa chất dạng phun, Type 4 có thể phù hợp hơn.

Nếu nguy cơ chính là hạt rắn trong không khí, cần xem xét Type 5.

Nếu chỉ có nguy cơ tiếp xúc hạn chế với hóa chất lỏng, Type 6 có thể là lựa chọn phù hợp.

Đây là cách tiếp cận chính xác hơn nhiều so với việc chọn theo giá bán.

Kiểm tra kích thước

Quần áo quá rộng có thể gây vướng víu khi làm việc.

Ngược lại, quần áo quá chật có thể hạn chế vận động và làm tăng nguy cơ rách hoặc hở tại các vị trí chịu lực.

Do đó nên lựa chọn kích thước theo bảng size của nhà sản xuất.

Kiểm tra khả năng kết hợp với PPE khác

Trong nhiều môi trường, quần áo chống hóa chất chỉ là một phần của hệ thống bảo hộ.

Có thể cần kết hợp với:

• Găng tay chống hóa chất.
• Kính bảo hộ.
• Mặt nạ hoặc thiết bị bảo vệ đường hô hấp.
• Ủng bảo hộ.
• Tấm che mặt.
• Mũ bảo hộ.

Đặc biệt, cần hạn chế tối đa các khe hở giữa các thiết bị.

Những sai lầm thường gặp khi mua quần áo chống hóa chất

Chọn theo độ dày

Độ dày không phải yếu tố duy nhất quyết định khả năng chống hóa chất.

Một vật liệu mỏng nhưng được thiết kế với cấu trúc phù hợp vẫn có thể cung cấp khả năng bảo vệ tốt hơn một loại vật liệu dày nhưng không phù hợp với hóa chất đang sử dụng.

Chỉ nhìn vào tên “chống hóa chất”

Tên sản phẩm không thể thay thế cho chứng nhận và dữ liệu thử nghiệm.

Cần kiểm tra rõ Type, tiêu chuẩn và bảng hóa chất mà sản phẩm đã được thử nghiệm.

Không quan tâm đến đường may

Đây là lỗi khá phổ biến.

Đường may có thể trở thành điểm yếu của bộ quần áo nếu không được thiết kế phù hợp với cấp độ bảo vệ yêu cầu.

Dùng lại sản phẩm dùng một lần

Một số quần áo bảo hộ được thiết kế cho mục đích sử dụng một lần hoặc xử lý sau khi bị nhiễm bẩn.

Không nên tự ý tái sử dụng nếu nhà sản xuất không cho phép.

Không thay đồ sau khi bị nhiễm hóa chất

Quần áo đã nhiễm hóa chất có thể tiếp tục tạo nguy cơ cho người mặc nếu xử lý không đúng cách.

Quy trình tháo bỏ và xử lý PPE bị nhiễm phải tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất và quy trình an toàn hóa chất tại nơi làm việc.

Quần áo chống hóa chất dùng một lần và loại dùng nhiều lần

Quần áo dùng một lần thường có ưu điểm là nhẹ, dễ sử dụng và thuận tiện trong môi trường có nguy cơ nhiễm bẩn.

Sau khi hoàn thành công việc, sản phẩm có thể được xử lý theo quy định thay vì phải vệ sinh và khử nhiễm.

Trong khi đó, quần áo chống hóa chất dùng nhiều lần thường có cấu tạo bền hơn và có thể phù hợp với những công việc lặp lại.

Tuy nhiên, khả năng tái sử dụng phụ thuộc hoàn toàn vào hướng dẫn của nhà sản xuất. Không nên mặc lại một bộ quần áo đã bị nhiễm hóa chất mà không biết chắc rằng sản phẩm có thể được khử nhiễm và sử dụng lại an toàn.

Một số dòng quần áo chống hóa chất chuyên dụng

Trên thị trường có nhiều dòng sản phẩm từ các thương hiệu chuyên về PPE.

Ví dụ, dòng AlphaTec 3000 của Ansell sử dụng cấu trúc vật liệu laminate nhiều lớp và có các phiên bản được chứng nhận Type 3/4/5/6. Tuy nhiên, các thông số cụ thể phụ thuộc từng model.

Các dòng 3M cũng có những sản phẩm được chứng nhận cho nhiều cấp độ bảo vệ. Chẳng hạn, 3M Protective Coverall 4570 được công bố bảo vệ Type 3, Type 4, Type 5 và Type 6, cùng một số tiêu chuẩn bổ sung tùy cấu hình sản phẩm.

Điều này cho thấy khi mua quần áo chống hóa chất, cần xác định chính xác model thay vì chỉ dựa vào tên thương hiệu.

Mua quần áo chống hóa chất ở đâu?

Đối với các doanh nghiệp, nhà máy, phòng thí nghiệm hoặc đơn vị thường xuyên sử dụng hóa chất, việc mua quần áo bảo hộ từ nhà cung cấp chuyên nghiệp là rất quan trọng.

Bảo hộ Thành Nam cung cấp các sản phẩm bảo hộ lao động phục vụ nhiều môi trường làm việc khác nhau, trong đó có nhóm quần áo bảo hộ chống hóa chất.

Khi lựa chọn sản phẩm, doanh nghiệp nên cung cấp cho đơn vị bán hàng các thông tin như loại hóa chất, nồng độ, công việc thực tế, hình thức tiếp xúc và thời gian sử dụng. Từ đó có thể xác định loại quần áo và cấp độ bảo vệ phù hợp hơn thay vì lựa chọn theo giá hoặc độ dày của sản phẩm.

Đặc biệt với các hóa chất có tính ăn mòn, độc tính cao hoặc nguy cơ nghiêm trọng, việc lựa chọn PPE nên dựa trên đánh giá rủi ro của người có chuyên môn và dữ liệu kỹ thuật chính thức của nhà sản xuất.