Khi nói đến phòng cháy chữa cháy (PCCC), một yếu tố quan trọng không thể bỏ qua chính là ký hiệu loại đám cháy. Đây là hệ thống phân loại đám cháy dựa trên loại chất cháy, giúp bạn dễ dàng nhận biết và sử dụng bình chữa cháy phù hợp. Trong bài viết này, cùng Bảo hộ Thành Nam tìm hiểu chi tiết về các ký hiệu loại đám cháy, ví dụ thực tế, bảng phân loại và cách chọn bình chữa cháy chính xác nhất.

Ý nghĩa ký hiệu loại đám cháy. Cách chọn bình chữa cháy phù hợp

Xem nhanh

Ký hiệu loại đám cháy là gì?

Định nghĩa ký hiệu loại đám cháy

Ký hiệu loại đám cháy là một hệ thống các chữ cái A, B, C, D, E/F được sử dụng trong tiêu chuẩn PCCC để phân loại các tình huống cháy theo loại chất cháy. Mỗi một ký hiệu đại diện cho một nhóm vật liệu cháy cụ thể, từ đó giúp xác định được cách xử lý và bình chữa cháy tương thích.

Vai trò của ký hiệu loại đám cháy

Nhận diện nhanh loại đám cháy dựa trên chất cháy:

Ví dụ, với đám cháy chất lỏng (xăng dầu), ký hiệu là B; với khí gas, propane, ký hiệu là C.

Chọn đúng loại bình chữa cháy:

Mỗi bình chữa cháy đều có ký hiệu nhóm đám cháy in trên vỏ bình như ABC, BC, Foam, CO₂, đảm bảo phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

Tránh sử dụng sai, gây nguy hiểm hơn:

Ví dụ, đổ nước vào cháy dầu mỡ có thể gây cháy lan, trong khi dùng nước cho đám cháy điện có thể dẫn đến giật điện.

Bảng phân loại các ký hiệu đám cháy

Dưới đây là bảng tổng hợp các loại đám cháy theo chất cháy, ví dụ thực tế và giải pháp chữa cháy tương ứng:

Ký hiệu

Ký hiệu loại đám cháy Loại chất cháy

Môi trường cháy ví dụ điển hình

A	Chất rắn, chủ yếu hữu cơ, cháy âm ỉ, có than hồng	Gỗ, giấy, vải, rác, nhựa, cao su…
B	Chất lỏng dễ cháy, chất rắn hóa lỏng, nhiên liệu	Xăng, dầu, rượu, sơn, dung môi, mỡ công nghiệp
C	Khí cháy hoặc thiết bị điện mang điện trong đám cháy	Khí gas (propane, butan); tủ điện, máy móc điện
D	Kim loại dễ cháy	Magie, nhôm, natri, kali, titan…
E/F	Dầu mỡ thực phẩm, bếp ăn nhà hàng	Dầu ăn, mỡ động vật trong chảo, bếp…

Lưu ý: Ở một số tài liệu, ký hiệu E được dùng cho đám cháy điện, còn ký hiệu F dành riêng cho cháy dầu mỡ bếp. Hãy tham khảo kỹ trước khi lựa chọn bình chữa cháy.

Gợi ý bình chữa cháy phù hợp cho từng loại đám cháy

1. Đám cháy loại A – Cháy chất rắn (gỗ, giấy, vải,…)

Loại bình chữa cháy phù hợp:

Bình bột ABC: Phủ kín bề mặt đám cháy, ngăn nguồn oxy.

Bình chữa cháy CO₂: Làm ngạt đám cháy bằng khí CO₂.

Bình Foam hoặc hệ thống nước (sprinkler): Dùng nước để làm mát, giảm nhiệt độ đám cháy.

Ứng dụng thực tế:

Thường gặp tại nhà ở, văn phòng, trường học, kho hàng chứa giấy, vải, nhựa…

2. Đám cháy loại B – Cháy chất lỏng (xăng dầu, mỡ công nghiệp,…)

Lưu ý quan trọng:

TUYỆT ĐỐI KHÔNG dùng nước vì nước làm xăng dầu văng ra, cháy lan hơn.

Loại bình chữa cháy phù hợp:

Bình bột ABC hoặc BC: Khả năng vô hiệu hóa phản ứng hóa học của cháy.

Bình Foam: Phủ kín bề mặt chất lỏng, ngăn tiếp xúc oxy.

Bình CO₂: Dùng trong không gian kín, diện tích nhỏ.

Ứng dụng thực tế:

Các trạm xăng, nhà máy hóa chất, kho chứa dầu mỡ công nghiệp.

3. Đám cháy loại C – Cháy khí, cháy điện

Nguyên tắc xử lý:

Ngay lập tức ngắt nguồn điện nếu có thể.

Tuyệt đối không dùng nước hoặc bình Foam vì khả năng dẫn điện rất cao.

Loại bình chữa cháy phù hợp:

Bình CO₂: Hiệu quả cao nhờ khí CO₂ không dẫn điện.

Bình bột ABC/BC: Hóa chất trong bình không truyền điện và an toàn khi xử lý.

Ứng dụng thực tế:

Cháy tủ điện, đường dây dẫn điện, bình gas hoặc hệ thống khí gas trong bếp, nhà hàng.

4. Đám cháy loại D – Cháy kim loại (magie, titan, nhôm,…)

Lưu ý đặc biệt:

Không dùng CO₂, nước, hoặc Foam, vì khả năng tạo khí nổ cực kỳ cao.

Loại bình chữa cháy phù hợp:

Dùng bột khô chuyên dụng cho đám cháy loại D (ký hiệu M), chứa muối hoặc hóa chất để cách ly oxy hoặc làm nguội kim loại cháy.

Ứng dụng thực tế:

Phòng thí nghiệm, nhà máy chế tạo cơ khí, nhà máy luyện kim.

5. Đám cháy loại F hoặc E – Cháy dầu mỡ trong nhà bếp

Lưu ý quan trọng:

Không được đổ nước lên dầu mỡ đang cháy vì nước dễ chìm xuống và tạo phản ứng bùng lửa lớn (hiệu ứng cột lửa).

Loại bình chữa cháy phù hợp:

Bình hóa chất ướt (Wet Chemical): Chuyên xử lý cháy dầu mỡ bằng cách bao phủ và cách ly oxy.

Có thể dùng chăn chữa cháy để phủ chảo nhưng chỉ áp dụng cho các đám cháy rất nhỏ và người thao tác đã được huấn luyện.

Ứng dụng thực tế:

Nhà hàng, bếp ăn tập thể, bếp gia đình.

Hướng dẫn chọn bình chữa cháy theo ký hiệu loại đám cháy

Trên thị trường hiện nay, các loại bình chữa cháy thường in ký hiệu A, B, C, D, F hoặc kết hợp như ABC, BC để chỉ rõ loại đám cháy mà bình có thể dùng. Dưới đây là cách chọn một số loại bình phổ biến nhất:

Bình bột ABC: Dùng cho đa dạng loại cháy A, B, C – phù hợp cho gia đình, văn phòng.
Bình CO₂: Dùng hiệu quả nhất cho cháy B, C trong không gian kín, hạn chế để lại dư cặn.
Bình Foam: Dùng cho cháy chất rắn (A) và chất lỏng (B).
Bình hóa chất ướt: Chuyên dùng cho cháy dầu mỡ F trong bếp gia đình hoặc bếp công nghiệp.

Để đảm bảo an toàn cho gia đình và nơi làm việc, hãy luôn trang bị đầy đủ bình chữa cháy và hiểu rõ ứng dụng của từng loại. Bảo hộ Thành Nam tự hào cung cấp các dòng sản phẩm PCCC chất lượng cao cùng tư vấn chuyên sâu.